قدرت رابطه بین عامل (متغیر پنهان) و متغیر قابل ‌مشاهده به‌ وسیله بار عاملی نشان داده می‌شود. بار عاملی مقداری بین صفر و یک است. اگر بار عاملی کمتر از ۳/۰ باشد رابطه ضعیف در نظر گرفته می‌شود و از آن صرف‌ نظر می‌شود. بار عاملی بین ۳/۰ تا ۶/۰ موردقبول بوده و اگر از ۶/۰ بزرگ‌تر باشد خیلی مطلوب است (کلاین، ۱۳۹۰).
در تحلیل عاملی متغیرهایی که یک متغیر پنهان (عامل) را می‌سنجند، باید با آن عامل، بار عاملی بالا و با سایر عامل‌ها، بار عاملی پایین داشته باشند. جهت بررسی معنادار بودن رابطه بین متغیرها از آماره آزمون t یا همان t-value استفاده می‌شود. چون معناداری در سطح خطای ۰۵/۰ محاسبه می‌شود، بنابراین اگر میزان بار عاملی مشاهده‌شده با آزمون t-value از ۹۶/۱ کوچک‌تر شود، رابطه معنادار نیست (کلاین، ۱۳۹۰).

۳-۱۲-۲) ماتریس اهمیت - عملکرد

جیمز و مارتیلا^[۶۰] (۱۹۷۷)، به منظور اولویت بندی پروژه های بهبود و برنامه های بازاریابی، ماتریس ” تحلیل اهمیت – عملکرد، را معرفی نمودند. در این راستا سازمان ها به واسطه یک تجزیه و تحلیل ساده داده ها می توانند به طور مستقیم انواع مشخصه های کیفی، استراتژی ها و برنامه ها را بر اساس هر یک از چهار بخش مشخص شده در ماتریس اهمیت - عملکرد، مورد بررسی قرار دهند (yen & lee,2008 ). به این ترتیب مدل تجزیه و تحلیل به سادگی به وسیله دو محور اهمیت و عملکرد شکل می گیرد. بر این اساس چهار ناحیه توسط این ماتریس ایجاد می شود که به صورت ذیل توصیف می شوند:
ناحیه ١- نشان دهنده حوزه ای است که هر دو مقدار اهمیت و عملکرد به صورت بالا و مناسب مورد توجه قرار گرفته اند. ارائه دهندگان خدمت همواره این مشخصه ها را به خوبی اداره می کنند و بایستی عملکرد موجود را به صورت مناسب حفظ کنند.
ناحیه ٢- مشخصه های کیفی که کم ترین میزان اهمیت را داشته و با وجود این عملکرد شرکت برای آن ها بسیار مناسب است. ارائه دهندگان خدمت می توانند منابع خود در این حوزه را به بخش های دیگر با توجه به نیازهای تعیین شده انتقال دهند.
ناحیه ٣- مشخصه های موجود نشان دهنده کم ترین میزان اهمیت و عملکرد هستند. ارائه دهندگان خدمت می توانند کم ترین توجه را به این موارد داشته باشند.
ناحیه ۴- مشخصه های کیفی که پاسخ دهندگان برای آن ها اهمیت زیادی قائل هستند ولی با وجود این عملکرد سازمان برای آن ها مناسب نیست. این ناحیه حساس است و بایستی در جهت بهبود آن متمرکز شد (To &Lai,2010).

فصل چهارم

 

تجزیه و تحلیل داده‌ها

 

۴-۱) مقدمه

تجزیه و تحلیل داده ها، فرآیندی چند مرحله ای است که طی آن داده هایی که از طریق بکارگیری ابزارهای جمع آوری در نمونه آماری فراهم آمده اند، پردازش می شوند تا زمینه برقراری انواع تحلیل ها و ارتباط ها بین این داده ها به منظور آزمون فرضیه ها فراهم آید. داده ها هم از لحاظ مفهومی و تجربی پالایش می شوند، و تکنیک های گوناگون آماری نقش بسزایی در استنتاج و تعمیم به عهده دارند. تجزیه و تحلیل داده ها برای بررسی صحت و سقم فرضیات برای هر نوع تحقیق از اهمیت خاصی برخوردار است. امروزه در بیشتر تحقیقاتی که متکی بر اطلاعات جمع آوری شده از موضوع مورد تحقیق است، تجزیه و تحلیل اطلاعات از اصلی ترین و مهمترین بخشهای تحقیق محسوب می شود. داده های خام با بهره گرفتن از نرم افزارهای تحلیل داده مورد تجزیه تحلیل قرار می گیرند و پس از پردازش به شکل اطلاعات در اختیار استفاده کنندگان قرار می گیرند. برای تجزیه و تحلیل داده های جمع آوری شده آمار تحلیلی به دو صورت آمار توصیفی و استنباطی مطرح می گردد. در ابتدا با بهره گرفتن از آمار توصیفی، شناختی از وضعیت و ویژگی های جمعیت شناختی پاسخ دهندگان حاصل می گردد و در ادامه در آمار استنباطی این تحقیق به بررسی روابط علی بین متغیرهای موجود در مدل مفهومی تحقیق پرداختیم. تجزیه و تحلیل داده های آماری در این تحقیق به وسیله نرم افزار LISREL 8.8 ، SPSS22 و Smart PLS 2 انجام گرفت.

۴-۲ ) آمار توصیفی

روش‌هایی را که به وسیله آنها می‌توان اطلاعات جمع‌ آوری شده را تنظیم کرده و خلاصه نمود، آمار توصیفی می‌نامیم. آمار توصیفی تنظیم و طبقه‌بندی داده‌ها، نمایش ترسیمی، و محاسبه مقادیری از قبیل نما، میانگین، میانه می‌باشد که حاکی از مشخصات یکایک اعضای جامعه مورد بحث است. در آمار توصیفی اطلاعات حاصل از یک گروه، همان گروه را توصیف می‌کند و اطلاعات به دست آمده به دسته‌ های مشابه تعمیم داده نمی‌شود (طبیبی،۱۳۹۰). در این بخش به تشریح آمار توصیفی افراد پاسخ دهنده به پرسشنامه (ویژگی های جمعیت‌شناختی) در جامعه آماری می پردازیم.
جدول۴-۱: توصیف ویژگی‌های جمعیت شناختی پاسخ‌دهندگان

 

ویژگی های جمعیت شناختی	تعداد	درصد فراوانی	مد	میانگین	واریانس	انحراف معیار
جنسیت
مرد	۹۲	۶۹.۲%	مرد	۱.۳۱	۰.۲۱۵	۰.۴۶۴
زن	۴۱	۳۰.۸%
سن
زیر ۳۰ سال	۱۰	۷.۵%	۳۰-۴۰ سال

ـ محیط خارجی، مطمئن، پیچیده، پویا و ناپایدار است.
ـ مقررات و کنترل اعمال نمی شود.
ـ سلسله مراتب اداری دقیق وجود ندارد.
ـ روابط، غیررسمی است.
ـ تصمیم گیری غیرمتمرکز است.
ـ اطلاعات در دست افراد زیادی است و افراد زیادی آن را کنترل می کنند.
ـ کارکنان در انجام کارهای مربوطه همکاری می کنند و گروه های کاری تشکیل می دهند.

 

 

 

۲-۲۳ دانش و مهارت سرمایه انسانی:
برای ایجاد کسب و کارهای جدید، به مهارت ها و دانش منحصر به فردی نیاز است و سرمایه انسانی در این میان مهم ترین نقش را ایفا می کند.

مجموع تمامی سرمایه گذاری، بر روی سرمایه انسانی در سطح فردی به شکل مهارت ها و عملکرد بهبودیافته، در سطح سازمانی به شکل افزایش سودآوری و در سطح اجتماعی به شکل مزایای اجتماعی آشکار می شود. در حوزه ی سازمانی، جویا مفهوم سرمایه انسانی را به عنوان مجموع تخصص و مهارت های کارکنان یک سازمان تعریف می کند. دخلی و دکلرک بر سر این موضوع بحث می کنند که سرمایه انسانی در مهارت ها، دانش و تخصص افراد تجسم می یابد که می توان به وسیله آموزش و تجارب کاری بهبود یابد. بنابراین، افرادی که بهتر آموزش دیده اند، تجربه کاری بیشتری دارند، و سرمایه گذاری بیشتری بر زمان، انرژی و منابع جهت تقویت مهارت هایشان دارند، برای تأمین مزایای بیشتری برای خود و جامعه شان تواناتر می باشند.
هیت و همکاران ادعا می کنند که سرمایه انسانی یک عنصر مهم از منابع ناملموس می باشد و احتمال بیشتری دارد که نسبت به منابع ملموس، مزیت رقابتی بیشتری ایجاد کند. همچنین ایشان بر ضرورت صرف پول برای توسعه ی منابع انسانی مخصوصاً به شکل هزینه های آموزش، انتقال و حفظ و نگهداری تأکید کرده اند و یادآوری کرده اند که پولی که صرف منابع انسانی برای بهبود کارایی و بهره وری می شود نباید به عنوان هزینه گزارش بلکه باید به عنوان یک سرمایه گذاری در نظر گرفته شود، مخصوصاً توسط آن دسته از شرکت هایی که به شدت بر دانش و مهارت های پرسنل شان متکی می باشند (آلپکان و همکاران، ۲۰۱۰).
۲-۲۴ تعریف فرهنگ:
کلمه فرهنگ مرکز از دو جزء «فر» و «هنگ» که از ریشه «ثنگ» اوستایی به معنی کشیدن و فرهیختن و فرهنگ مطابق است با ریشه ادوکاوادور در لاتین به معنی کشیدن و تعلیم و تربیت می باشد. در زبان های انگلیسی و فرانسوی واژه ی culture از کلمه ی cultivate, cult بکار می رود و معنای آن کشت و کار یا پرورش گیاهان و زمین و به معنی وسیع تر پرورش، رشد و نمو آداب، رسوم و قواعد یک ملت است(رفیع پور، ۱۳۸۰، ص ۲۹۵).
اما امروزه اصطلاح فرهنگ از نظر تنوع و وسعت معانی و سیر تاریخی برداشت ادبی چنان ابعاد گسترده ای یافته است که دیگر نمی توان آن را به محدود به مفهوم دانش و تربیت دانست.
در ادبیات طیف وسیعی از تعاریف مفهومی مختلف از فرهنگ ارائه شده است. در یک طرف طیف تعریف انسان شناسان کلاسیک وجود دارد که فرهنگ را در معنای وسیعی معادل «کسب زندگی» تعریف می کنند، و در مقابل تروبر و پارسونز قرار دارند که فرهنگ را در اندیشه ها و ارزش ها می دانند. ویلیامز این مشکل را در جایی دیگر می بیند. یعنی در جامعه و اقتصاد و تغییرات آنها، به اعتقاد او فرهنگ که اکنون با یک مفهوم خاص مشخص می شود یک تدوین تاریخی نسبتاً جدید است. فرهنگ قبل از این تغییرات پرورش و مراقبت از گیاهان، حیوانات و مواظبت از استعدادهای انسانی بود، در تحولات جدید این مفهوم از دو مفهوم دیگر (جامعه و اقتصاد) تأثیر پذیرفته است. (چلبی، ۱۳۸۴، ص-۵۴-۵۵).
«استانلی دیویس» معتقد است انسان هایی که در یک نظام اجتماعی کوچک یا بزرگ تر زندگی می کنند دارای باورها، اعتقادات، ارزش ها، سنت ها و هنجارهای مشترکی هستند که در بسیاری از موارد اندیشمندان علم مدیریت، آن را جزئی از محیط اجتماعی می دانند و جایگاه ویژه ای را در مطالعات علوم اجتماعی بدان اختصاص می دهند.سازمان در هر جامعه ای که متولد شود و رشد کند، از فرهنگ آن جامعه متأثر می گردد و قالب های آن را می پذیرد. چرا که هر سازمان در محدوده نظام ارزشی و فرهنگی فعالیت می کند که این نظام ارزشی، اعتقادات، باورها، هنجارها و الگوهای رفتاری را بدان منتقل می سازد و سازمان نیز جهت حفظ و بقای خود (ثبات)و پیمودن مسیر پرتلاطم رشد و توسعه (پویایی) باید بدان توجه داشته و به طور تمام و کمال آنها را رعایت کند.(پارساییان و اعرابی، ۱۳۷۸، ص ۴۹-۵۰).
فرهنگ الگویی از ارزش ها، باورها، آداب، سنت ها، دانش، زبان، جهان بینی، تلقی ها، نگرش ها، نحوه زندگی مردمان در جامعه می باشد.(الوانی، ۱۳۸۳، ص ۴۷)
۲-۲۵ ویژگی های عمومی فرهنگی:
با وجود گوناگونی و تنوع فرهنگ ها، همه فرهنگ ها دارای ویژگی های مشترک می باشند که این ویژگی ها عبارتند از:

 

 

• فرهنگ آموختنی است: فرهنگ خصوصیت غریزی و ذاتی نیست و نمی توان آن را از راه زیستن به دیگران منتقل کرد. به عبارت دیگر انسان هیچ گونه الگوی رفتاری پیچیده ای که ذاتی باشد ندارد. فرهنگ از مجموعه ای از عادات پدید می آید. به دلیل اینکه فرهنگ پدیده ای آموختنی است، باید پیرو قانون یادگیری باشد، و بر آن پایه می توان نوعی از همگونی و همنواختی را در همه فرهنگ ها طبیعی به شمار آورد (طوسی، ۱۳۷۲، ص ۶).

 

 

 

• فرهنگ آموخته می شود: همه جانوران توانایی یادگیری دارند ولی تنها انسان می تواند سرمایه ی چشمگیری از عادات آموخته شده خود را به فرزندانش منتقل سازد که عامل برتری انسان بر دیگر جانوران در فرایند آموزش و پرورش زبان است، بنابراین زبان در پدیده آوردن فرهنگ نقش عمده ای دارد (طوسی، ۱۳۷۲، ص ۶).

 

 

 

• فرهنگ اجتماعی است: عادت های فرهنگ نه تنها آموخته می شود و در طول زمان به دیگران منتقل می شوند، بلکه ریشه های اجتماعی دارند و شماری از مردم در گروه ها و جامعه ای که زندگی می کنند در آن شریک هستند و بر پایه همین ریشه اجتماعی نوعی همنواختی و همگونی نسبی در آن به چشم می خورد عادت هایی که اعضای یک گروه اجتماعی در آنها شریک هستند، فرهنگ، آن گروه را پدید می آورند. به گفته «مالینوفیسکی» فرهنگ انسان را از فرد بودن به گروه اجتماعی بالا می برد و به گروه پیوستگی و دوام نامحدود می بخشد. (طوسی، ۱۳۷۲، ص ۸)

 

 

 

• فرهنگ پدیده ای ذهنی و تصوری است: تا اندازه زیادی عادات گروهی که فرهنگ از آنها پدید می آید به صورت هنجارها یا الگوهای رفتاری آرمانی، ذهنی می شوند یا در کلام می آیند و بنابراین تا اندازه ای سودمند است که فرهنگ را یک پدیده ذهنی و نمادی بدانیم و یک عنصر آن را اندیشه مقبول سنتی به شمار آوریم که از سوی اعضای گروه یا پارگروه ها پذیرفته می شود (همان منبع).

 

 

 

• فرهنگ خشنودی بخش است. فرهنگ همواره به ضرورت نیازهای اولیه زیستی و نیازهای ثانوی برخاسته از آنها را برآورده می سازد. فرهنگ از عادات ساخته شده است، و عادات تا زمانی که خشنودی می آفرینند، پایدار می مانند. بدین جهت عامل بنیادی در رفتار عادی خاستگاه ـ یا سرچشمه رفتار نیست، بلکه پیامد و پایان آن است. (همان منبع)

 

 

 

• فرهنگ سازگاری می یابد: فرهنگ دگرگون می شود و فرایند دگرگونی آن همراه با تطبیق و سازگاری است. فرهنگ گرایش دارد تا با خواهش های زیستی و روانی انسان سازگاری یابد. در حالی که اوضاع زندگی دگرگون می شود. شکل های سنتی از فراهم آوردن خشنودی نهایی باز می مانند و از میان برداشته می شوند، نیازهای تازه پدید می آیند یا ادراک می شوند و سازگاری های فرهنگ در برابر آنها حاصل می شوند (همان منبع، ص ۹).

 

 

 

• فرهنگ یگانه ساز است: به عنوان یک پدیده فراگرد سازگاری، عناصر هر فرهنگ گرایش به آن دارند تا پیکری یکپارچه و به هم بافته و سازگار پدید آورند. یکپارچه سازی به زمان نیاز دارد و پیش از آنکه یک فراگرد سازگاری کامل گردد، دگرگونی های دیگر پدید می آید و در نتیجه همواره به نام «پس ماندگی فرهنگی» تحقق پیدا می کند (همان منبع).

 

 

۲-۲۶ حوزه های فرهنگ:
اشنایدر و بارسو حوزه های فرهنگ را به هفت حوزه زیر تقسیم کرده اند:

 

 

• فرهنگ منطقه ای: که برخاسته از پیوندهای قومی، جغرافیایی، مذهبی، زبانی و تاریخی است.

 

 

 

• فرهنگ ملی (درون مرزها): که در آن عوامل جغرافیایی، تاریخی، سیاسی، اقتصادی، زبان و مذهب موجب رشد و تکامل فرهنگ های منطقه ای شده اند.

 

 

 

• فرهنگ ملی (برون مرزها)؛ که در آن شباهت هایی میان فرهنگ ها موجب پیدایش فرهنگ های منطقه ای می شود که فراتر از مرزهای محلی است.

 

 

 

• فرهنگ صنعتی

 

 

 

• فرهنگ حرفه ای

 

 

 

• فرهنگ وظیفه ای

 

 

 

• فرهنگ سازمانی، که آن را نتیجه تأثیر و نفوذ شخصیت های بنیانگذار و رهبران برجسته تاریخ و منحصر به فرد سازمان و مراحل توسعه آن می دانند (اشنایدر و بارسو، ترجمه اعرابی و ایزدی، ۱۳۷۹، ص ۱۰۹)

 

 

عوامل فرهنگی
عوامل فرهنگی دارای بیشترین و عمیق ترین تأثیرات بر رفتار مصرف کننده اند. بازاریاب می باید در مورد نقشی که فرهنگ، خرده فرهنگ و طبقه اجتماعی خریدار بر عهده دارد به آگاهی و شناخت لازم دست یابد.
۲-۲۷ فرهنگ
فرهنگ، یکی از مهم ترین عوامل شکل دهنده رفتار و خواسته فرد به شمار می رود. رفتار بشر عمدتاً یادگرفتنی است. یک بچه هنگام رشد در یک جامعه، ارزش های بنیادین، برداشت ها، خواسته ها و رفتارهای متفاوتی را از افراد فامیل و سایر مبادی اصول فرهنگی و تربیتی می آموزد. معمولاً یک بچه امریکایی ارزش هایی نظیر موفقیت و پیشرفت، فعالیت و فراگیری سودمندی و اهل عمل بودن، ترقی، راحتی مادی، استقلال فردی، آزادی، آسایش و راحتی برونی، نوع دوستی، مفید بودن، تناسب اندام و سلامتی را می آموزد یا با آن مواجه است.
اینکه خانم جنیفر اسمیت خواهان یک دوربین عکاسی است، نتیجه رشد در یک جامعه مدرن است. جامعه ای که در آن تکنولوژی دوربین عکاسی همراه با مجموعه ای از تعالیم و ارزش های مصرفی بوجود آمده است. خانم اسمیت می داند دوربین عکاسی چیست. او قادر است دستورالعمل استفاده از دوربین عکاسی را مطالعه کند. جامعه ی او نیز پذیرفته است که یک زن می تواند عکاس باشد. در یک فرهنگ دیگر، مثلاً در یک قبیله بدوی در استرالیای مرکزی، ممکن است یک دوربین عکاسی هیچ معنایی نداشته باشد، یا فقط محرک حس کنجکاوی گردد.
بازاریابان باید همواره برای پیش بینی کالاهای جدیدی که احتمالاً خواهان دارند جهت گیری های فرهنگی را دقیقاً زیر نظر داشته باشند. مثلاً جهت گیری فرهنگی به سوی نگرانی در مورد سلامتی و تناسب اندام، سبب پیدایش صنعت عظیم وسایل و تجهیزات ورزشی و تشریفاتی نبودن نیز تقاضا برای پوشاک معمولی، اسباب و اثاثیه منزل ساده تر و سرگرمی های سبک تر را به دنبال داشت است. میل و علاقه به استفاده از اوقات فراغت نیز سبب افزایش تقاضا برای کالاها و خدمات راحتی، نظیر اجاق میکروویو و غذای فوری شده است. این علاقه همچنین ایجاد صنعت بزرگ خرید با کاتالوگ را به همراه داشته است. در امریکا بیش از ۶۵۰۰ امریکایی را با ۵٫۸ میلیارد کاتالوگ مورد هجوم قرار می دهند. (فروزنده،۱۳۸۵، ۱۷۹-۱۸۰)
۲-۲۸ خرده فرهنگ
هر فرهنگ خود از چندین خرده فرهنگ یا گروه هایی از مردم تشکیل می شود که دارای نظام های ارزشی مشترکی هستند. این نظام ها خود بر پایه عادات و رسوم و تجربیات زندگی مشترک استوارند. گروه های ملی نظیر ایرلندی ها، لهستانی ها، ایتالیایی ها، و هیزپانیک ها در درون جوامع بزرگ تری یافت می شوند. این گروه ها دارای علایق و سلیقه های ویژه ای هستند. گروه های مذهبی نظیر کاتولیک ها، مومون ها، پرسبیتارین ها و کلیمیان نیز جزء خرده فرهنگ ها هستند. این خرده فرهنگ ها دارای رجحان خاص و محدودیت های مذهبی ویژه خود هستند. گروه های نژادی نظیر سیاهپوستان و آسیایی ها از عقاید و فرهنگ مخصوص به خود برخوردارند. مناطق جغرافیایی نظیر جنوب، کالیفرنیا و نیوانگلند از خرده فرهنگ های شاخصی با روش های زندگی مخصوص به خود تشکیل شده است. بسیاری از این خرده فرهنگ ها خود قسمت های مهمی از بازارند و غالباً بازاریابان نیز برای تأمین نیازهای همین قسمت های بازار اقدام به تولید کالاهای ویژه به کمک برنامه های بازاریابی ویژه می کنند. از این رو است که میل و علاقه خانم جنیفر اسمیت به کالاهای مختلف، تحت تأثیر ملیت، مذهب، نژاد و بستر جغرافیایی او قرار می گیرد. این عوامل در انتخاب مواد غذایی، پوشاک، تفریحات و اهداف حرفه ای و شغلی او تأثیر می گذارند. خرده فرهنگ ها به عکاسی معانی مختلفی می دهند. و این نه فقط در علاقه خانم اسمیت به دوربین عکاسی به طور کلی، بلکه در انتخاب مارک دوربین بخصوصی توسط او نیز تأثیر می گذارد.
۲-۲۹ طبقه اجتماعی

۰۰۰/۰

 

۵۲۳/۲

 

تمایز برند

 

 

 

۰۰۰/۰

 

۲۹۳/۲

 

وفاداری به برند

 

 

 

۰۰۰/۰

 

۳۶۳/۲

 

تصویر ذهنی از برند

 

 

 

۰۰۰/۰

 

۴۵۷/۳

 

وفاداری مشتریان

 

 

 

با توجه به نتایج آزمون کولموگوروف-اسمیرنوف نتیجه می گیریم که در همه متغیرها به علت اینکه سطح معناداریشان کمتر از مقدار مفروض ۰۵/۰ (آلفا) می باشد، دارای توزیع غیر نرمال هستند.
۴-۴ آزمون فرضیه ها
وقتی که فرضیه های آماری تعریف شدند، قدم بعدی مشخص کردن درجه ای برای معنی دار بودن تفاوتها (α) و حجمی برای نمونه مورد تحقیق (n) است. روش کار این است که فرض را به نفع فرض رد می کنیم به شرط اینکه از یک آزمون آماری مقداری به دست آوریم که احتمال وقوع آن مقدار با توجه به برابر یا کمتر از یک احتمال بسیار کوچک باشد که با α نشان داده می شود. این احتمال وقوع کوچک را “سطح معنی داری” می گویند. از آنجا که مقدار α در تعیین اینکه باید رد شود یا نه دخالت مستقیم دارد، الزام رعایت عینیت در تحقیق ایجاب می کند که α را پیش از شروع به جمع آوری داده ها مشخص کنیم. لذا در این تحقیق α برابر ۰۵/۰ در نظر گرفته شده است.

سطح معنی داری که محقق برای تعیین α در تحقیق انتخاب می کند بر اساس تخمین او از اهمیت و یا درجه قابلیت کاربرد یافته هایش مبتنی است.
برای برسی فرضیه های این پژوهش از ضریب همبستگی استفاده می کنیم. برای فرضیه هایی که توزیع داده های هر دو متغیر مربوطه آن نرمال است از ضریب همبستگی “پیرسون” و برای فرضیه هایی که توزیع داده های هر دو متغیر مربوطه آن غیر نرمال است و یا یکی نرمال و دیگری غیر نرمال است از ضریب همبستگی “اسپیرمن” استفاده می کنیم.
۴-۵ فرضیه ‏های تحقیق
۴-۵-۱ فرضیه اصلی: بین تصویر ذهنی از برند با وفاداری مشتریان شعب بانک ملت شهرستان نهاوند ارتباط معناداری وجود دارد.
با توجه به غیر نرمال بودن توزیع متغیرهای مربوطه از ضریب همبستگی اسپیرمن استفاده می کنیم. فرض صفر(ادعا) و مقابل را به صورت زیر تعریف می کنیم:
(= o ρ) ارتباط معناداری وجود ندارد: H_o
(≠ o ρ) ارتباط معناداری وجود دارد: _۱H
نتیجه آزمون همبستگی اسپیرمن بین تصویر ذهنی از برند و وفاداری مشتریان به شرح زیر است:
جدول (۴-۱۶) ضریب همبستگی بین تصویر ذهنی از برند و وفاداری مشتریان

 

 

مقدار

 

عنوان

 

 

 

۷۸۰/۰

 

ضریب همبستگی

 

 

 

۰۰۰/۰

 

سطح معناداری

 

جدول(۴-۲۷): رگرسیون نوع صنعت و کاربردی نمودن تصمیمات استراتژیک ………………………….۱۳۷
جدول(۴-۲۸):اثر کل رابطه متغیرهای فرضیه چهارم …………………………………………………………….۱۳۷
جدول(۴-۲۹):رگرسیون چند گانه آزمون فرضیه اول …………………………………………………………….۱۳۸
جدول(۴-۳۰): رگرسیون نوع استراتژی و کاربردی نمودن تصمیمات استراتژیک ………………………۱۳۸
جدول(۴-۳۱): اثر کل رابطه متغیرهای فرضیه اول ……………………………………………………………….۱۳۸
جدول(۵-۱): توصیف مولفه های مربروط به متغیرهای تحقیق ………………………………………………..۱۴۱
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار(۱-۱): مدل مفهومی تحقیق …………………………………………………………………………………………۹
نمودار(۲-۱): چرخه عملکرد …………………………………………………………………………………………….۲۶
نمودار(۲-۲): رویکردهای اندازه گیری عملکرد ……………………………………………………………………۴۹
نمودار(۲-۳): معیارهای اندازه گیری عملکرد ……………………………………………………………………….۵۶
نمودار(۲-۴): معیارهای حسابداری ……………………………………………………………………………………..۵۷
نمودار(۲-۵): معیارهای اقتصادی ……………………………………………………………………………………….۵۸
نمودار(۲-۶): سایر طبقه بندی معیارها ………………………………………………………………………………..۶۰
نمودار(۲-۷): فرایند کنترل استراتژیک ………………………………………………………………………………..۹۴
نمودار(۴-۱): نمودار دایره ای جنسیت پاسخگویان ……………………………………………………………..۱۱۹
نمودار(۴-۲): نمودار میله ای تحصیلات پاسخگویان …………………………………………………………….۱۲۰
نمودار(۴-۳):نمودار میله ای مدت فعالیت شرکت ………………………………………………………………..۱۲۱
نمودار(۴-۴): نمودار میله ای تعداد کارکنان شرکت …………………………………………………………….۱۲۲
نمودار(۴-۵): هیستوگرام متغیر کاربردی نمودن تصمیمات استراتژیک ……………………………………..۱۲۳
نمودار(۴-۶): هیستوگرام متغیر ویژگی های نظام اندازه گیری عملکرد ……………………………………..۱۲۴
نمودار(۴-۷: هیستوگرام متغیر قابلیت اطمینان ………………………………………………………………………۱۲۵
نمودار(۴-۸): هیستوگرام متغیر کاربرد خاص ………………………………………………………………………۱۲۶
نمودار(۴-۹): هیستوگرام متغیر نوع استراتژی ………………………………………………………………………۱۲۷
نمودار(۴-۱۰): نمودار میله ای متغیر نوع صنعت …………………………………………………………………۱۲۸
نمودار(۴-۱۱):نمودار دایره ای متغیر نوع صنعت …………………………………………………………………۱۲۹
نمودار(۴-۱۲): نمودار میله ای متغیر اندازه شرکت ……………………………………………………………..۱۳۰
نمودار(۴-۱۳): اثرات مستقیم و غیر مستقیم و اثر کل ……………………………………………………………۱۳۳
چکیده
طی چند دهه اخیر، دنیای کسب و کار دچار تغییرات بسیاری شده است. در نتیجه همین تغییرات ، شرکت ها وارد رقابت شدید در جنبه های مختلف از جمله بهبود کیفیت ، افزایش قابلیت اطمینان ، کاهش هزینه و سهولت در تصمیم گیری های استراتژیک شده اند.در این راستا اندازه گیری عملکرد از اهمیت زیادی برخوردار شده است.دانش مدیریت امروز در جستجوی راه های کمک به تحقق چشم انداز، اهداف و استراتژی ها در شرکت ها است که ملاک عملکرد موفق محسوب می شوند.یکی از مهمترین حلقه های زنجیره مدیریت سنجش و اندازه گیری عملکرد است که در سال های اخیر با مفهوم مدیریت عملکرد جایگزین شده و نگاهی جامع به بحث عملکرد چه در حیطه کارکنان و چه در حیطه شرکت دارد. اندازه گیری عملکرد به معنی فرایند کمی سازی فعالیت است. اندازه گیری عملکرد ، ابزاری برای فهم وضعیت شرکت و اطمینان از موفقیت آن در آینده است. یکی از اهداف اصلی نظام اندازه گیری عملکرد ، دستیابی به اطلاعات منطقی برای پشتیبانی تصمیم گیری های استراتژیک است. معمولاً مفهوم اندازه گیری عملکرد در سطح استراتژیک به نظارت بر طرح ها و موفقیت شرکت ها بر می گردد . از دغدغه های اساسی شرکت های امروزی ، دستیابی به یک شیوه ارزیابی کارا و انعطاف پذیر است تا با آن بتوان کلیه ابعاد عملکردی شرکت را مورد بررسی قرار داد. با وجود این که تحقیقات مفهومی در ادبیات حسابداری و مالی به این نکته اشاره دارند که استفاده از نظام اندازه گیری عملکرد بر نفوذ بازیگران درون سازمانی تأثیر می گذارد اما شواهد تجربی درخصوص این نظریه عمدتاٌ به شواهد گفتاری و تعداد اندکی بررسی های موردی محدود می باشد.جامعه آماری این تحقیق کلیه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد.داده ها به روش میدانی و از طریق پرسشنامه گرد آوری شده است.در این تحقیق برای بررسی رابطه بین متغیرهای تحقیق از رگرسیون چند متغیره استفاده گردید.یافته های تحقیق نشان دهنده اثربخشی به کارگیری نظام اندازه گیری عملکرد و نقش آن بر کاربردی نمودن تصمیمات استراتژیک با توجه به متغیرهای تعدیل گر قابلیت اطمینان، کاربرد خاص ، اندازه شرکت و نوع استراتژی می باشد.

واژه های کلیدی:عملکرد، نظام اندازه گیری عملکرد ، تصمیمات استرات‍ژیک ، استراتژی کسب و کار
فصل اول
کلیات تحقیق
۱-۱ ) مقدمه
امروزه اندازه گیری^[۱] به عنوان یکی از پایه ای ترین مبنای علوم مختلف در عرصه دستاوردهای بشری در آمده است.شاید بتوان یکی از مولفه های اصلی پیشرفته بودن جوامع را همین جنبش اندازه گیری دانست. در این میان اندازه گیری عملکرد^[۲] خود به عنوان یک موضوع عمومی ، عملکرد های مختلف موجود در صحنه کسب و کار^[۳] را شامل می شود. عملکرد هایی که هم مربوط به سازمان^[۴] یا بنگاه^[۵] و هم مربوط به واحد های مجزا ، فرایند ها ، افراد ، مشتریان و یا پیمانکاران آن است (امیران ،۱۳۸۲،ص۷۷). عملکرد واحد های اقتصادی بر اساس میزان دستیابی آنان به اهداف تعیین شده کوتاه مدت و بلند مدت اندازه گیری می شود. از این رو عملکرد معیار مناسبی جهت دسترسی به این اهداف تعیین شده قلمداد می گردد.به بیان دیگر اندازه گیری عملکرد میزان موفقیت شرکت ها و بنگاه های اقتصادی را در دسترسی و نیل به اهدافشان نشان می دهد (خالقی مقدم و برزیده ،۱۳۸۲،ص۸۳).
گسترش و پیچیدگی روز افزون و شتاب آمیز واحدهای انتفاعی و غیر انتفاعی در جهان پیشرفته امروز و فشارهای ناشی از کمبود منابع و افزایش رقابت و از طرفی دیگر وجود انواع مخاطرات در زمینه های مالی ، تجاری و اداری که اهداف و سیاست های شرکت ها را از درون و برون به شدت تهدید می کند سبب شده است که کنترل و اندازه گیری عملکرد این گونه واحد ها به صورت منطقی انجام گیرد و نیاز به یک نظام سنجش عملکردی کامل تر از آن چه که قبلاً موجود بود ، به وجود آید (صلواتی و همکاران،۱۳۹۱،ص۲۶). طی چند دهه اخیر ، دنیای کسب و کار دچار تغییرات بسیاری شده است. در نتیجه همین تغییرات ، شرکت ها وارد رقابت شدید در جنبه های مختلف از جمله بهبود کیفیت^[۶] ، افزایش انعطاف پذیری^[۷] ، افزایش قابلیت اطمینان^[۸] ، کاهش هزینه ها^[۹] ، رشد^[۱۰] ، بنگاه های ماندگار^[۱۱] ، گسترش خطوط محصول^[۱۲] ، تاکید بر خلاقیت^[۱۳] وسهولت در تصمیم گیری استراتژیک^[۱۴] شده اند(تقی زاده و فضلی،۱۳۹۰، ص۱۲۶). به باور صاحب نظران مدیریت هرآن چه را که نتوان اندازه‌گیری نمود نمی توان کنترل نمود و هرچه را که نتوان کنترل نمود مدیریت آن نیز امکان‌پذیر نخواهد بود. در این راستا نظام اندازه گیری عملکرد^[۱۵] در محیط کسب و کار برای شرکت ها از اهمیت زیادی برخوردار شده است (Das,1994,p24). بنا به گفته کاپلان و نورتن^[۱۶] این نظام از جمله بهترین راه های به دست آوردن اطلاعات برای تصمیم گیری در شرکت ها است ، به همین جهت همواره در هر دوره زمانی ، نیاز به اندازه گیری عملکرد در مدیران عالی شرکت ها و سازمان ها احساس شده است (Kaplan et al.,2001,p1).
این اعتقاد وجود دارد که عملکرد تنها در یک فضای تصمیم گیری ، معنی پیدا می کند . یعنی تصمیم گیرندگان داخلی و خارجی شرکت باید در مورد عملکرد به توافق برسند. از طرفی تصمیم‌گیران شرکت برای تصمیم‌گیری صحیح و به موقع بایستی وضعیت موجود شرکت را به ‌درستی بشناسند. آنان نیاز به اطلاعاتی دارند که عملکرد شرکت را به‌طور دقیق نشان دهد بنابراین وضعیت عملکردی فعلی و گذشته شرکت تأثیر مستقیمی در تصمیمات استراتژیک آنان می‌گذارد ، شاید به همین دلیل است که این ‌روزها اهمیت اندازه‌گیری عملکرد شرکت ها هم در مجامع دانشگاهی و هم در مجامع صنعتی فزونی یافته‌است(حاجی جباری و سر آبادانی،۱۳۸۶، ص۲۰).
۱-۲ ) بیان مسأله
هر تحقیق در واقع با قصد پاسخگویی و راه حل یابی برای یک مسأله اصلی که در واقع در قالب یک پرسش ظهور کرده است، آغاز می شود.بیان مسأله ، طرح مسأله به زبان علمی می باشد که این امر شامل محدود کردن مسأله و جداسازی آن از مسائل حاشیه ای است.محقق باید بتواند مسأله را به گونه ای بیان کند که اهمیت آن را به اثبات برساند (خاکی ،۱۳۸۷، ص۹). اندازه گیری عملکرد اصطلاحی است که بسیار مورد بحث و بررسی قرار می گیرد ولی به ندرت تعریف دقیقی از آن ارائه می گردد .اندازه گیری عملکرد به معنی فرایند کمی سازی^[۱۷] فعالیت ها است (Bourne et al., 2003 , p2). اندازه گیری عملکرد ، ابزاری برای فهم وضعیت شرکت و اطمینان از موفقیت آن در آینده محسوب می گردد. اندازه گیری عملکرد ، ابزاری تحلیلی است که شاخص ها^[۱۸] را تعیین می کند ، نتایج را به صورت کمی نشان می دهد و عکس العمل های بعدی را مشخص می سازد( تقی زاده و همکاران،۱۳۹۰، ص۱۴۷) . به بیان دیگر اندازه گیری عملکرد فرآیندی است که فعالیت های شرکت را به گونه ای اندازه گیری می کند تا شرکت در سایه بهبود فعالیت ها ، هزینه ها را کاهش داده و نحوه انجام عملیات در شرکت را از طریق اتخاذ تصمیمات صحیح ، بهبود بخشد ، همچنین از ماموریت^[۱۹] شرکت نیز پشتیبانی می نماید (قلی زاده و آزادی خواه ، ۱۳۸۹، ص۳). اندازه گیری عملکرد در بُعد سازمانی معمولاً مترادف با اثربخشی^[۲۰] و کارآیی^[۲۱] فعالیت‌ها می باشد. منظور از اثربخشی میزان دستیابی به اهداف و برنامه‌ها با ویژگی کارا بودن فعالیت‌ها و عملیات است و کارآیی به این موضوع اشاره دارد که منابع از نظر اقتصادی ، چگونه برای کسب اهداف به کار رفته اند. از این رو می توان آن ها را دو بُعد مهم عملکرد دانست. به بیان دیگر هم علل داخلی (کارآیی) و هم دلایل خارجی (اثربخشی) برای بخش های خاص عملکرد می توانند وجود داشته باشند. از این رو سطح به دست آمده از عملکرد یک کسب و کار ، تابعی از کارآیی و اثر بخشی فعالیت های صورت گرفته می باشد. نظام اندازه گیری عملکرد ، مجموعه ایی از استانداردها است که به منظور کمی کردن کارآیی و اثر بخشی فعالیت ها به کار می رود (Neely et al.,1995 , p80). به بیان ساده اگر نسبت داده به ستانده ، کارآیی در نظر گرفته شود، نظام اندازه گیری عملکرد در واقع میزان کارآیی تصمیمات مدیریت در خصوص استفاده بهینه از منابع و امکانات را مورد سنجش قرار می دهد (حاجی جباری و سرآبادانی،۱۳۸۶،ص۲۳).
اندازه گیری عملکرد بهترین ابزار برای برنامه ریزی^[۲۲] و کنترل است. از سوی دیگر اندازه گیری عملکرد انگیزه لازم برای ارتقای کیفیت مدیریت را نیز فراهم می کند. از این رو می توان گفت اندازه گیری عملکرد صرفاً آگاهی از کیفیت خدمات نیست بلکه به طور طبیعی افزایش کیفیت خدمات را نیز در بر خواهد داشت. به همین دلیل و به علت تسهیل در امر تصمیم گیری و تنظیم اهداف بلند مدت،حرکت گسترده ای به منظوربهره گیری از نظام اندازه گیری عملکرد در بیشتر کشورهای پیشرفته جهان دیده می شود ( منصوری،۱۳۷۸،ص۱۶۱). به طوری که موضوع اندازه گیری عملکرد در سال های اخیر با توسعه چهارچوب ها و مدل های اندازه گیری نظیر کارت امتیازی متوازن^[۲۳] ، منشور عملکرد^[۲۴] ، ارزش افزوده اقتصادی^[۲۵] ، هزینه یابی بر مبنای فعالیت^[۲۶] ، آنالیز ارزش سهام^[۲۷] و تکنیک های خود ارزیابی^[۲۸] به سرعت در حال رشد است. چهارچوب های اندازه گیری جدید و بسیار قابل توجه نظیر کارت امتیازی متوازن و مدل تعالی کسب و کار ، محیط کسب و کار را با دگرگونی های فراوانی مواجه ساخته است (تیموری و علی اکبری ، ۱۳۸۸، ص۲).
جدول ۱-۱ ) تعاریف مختلف از اندازه گیری و نظام اندازه گیری عملکرد

 

منبع

تعریف

در اختیار صنعت و تکنولوژى قرار گرفته است. در صورتى که تکنولوژى باید در خدمت انسان باشد. در کنار سرمایه‌ی انسانى سرمایه‌ی مادى و مالى نیز مطرح مى‌شود که انسان تنها با داشتن دانش نمى‌تواند به توسعه برسد و وجود منابع خام و منابع مالى نیز زمینه ساز توسعه است. اما در برخى کشورها از جمله ژاپن با وجود اینکه منابع خام و معدنى ندارند، اما پیشرفته هستند. در کشور کوبا که هیچ بى‌سوادى وجود ندارد اما عقب افتاده است. فرانسه بیش از دو میلیون بى‌سواد دارد اماپیشرفته است. اتیوپى در تحت استعمار هیچ کشورى نبوده است اما بسیار عقب افتاده است. کشورهاى اروپاى شرقى از خیل عظیم تکنولوژى برخوردارند اما در کل پیشرفته نیستند. پس یک حلقه مفقوده وجود دارد و آن سرمایه‌ی‌ی اجتماعى است. طى یک تحقیق علمى در دانشگاه نیویورک علت عقب ماندگى برخى از مناطق شهرى نسبت به دیگر مناطق و محله‌ها در آمریکا نبود خمیرمایه جامعه مدنى اعلام شده است. تشریک مساعى در کارها جهت افزایش سطح رفاه عمومى خمیر مایه جامعه مدنى را تشکیل مى‌دهد و همین خمیر مایه جامعه مدنى یک نوع سرمایه‌ی اجتماعى است اگر چه به تنهایى نمى‌تواند عامل توسعه باشد سرمایه‌ی مالى، سرمایه‌ی انسانى و سرمایه‌ی اجتماعى سه ضلع یک مثلث براى توسعه جوامع محسوب مى‌شوند.
در جوامع غربى هر فرد عضو ده‌ها گروه سیاسى، اجتماعى، فرهنگى، ادبى و… است و پایگاه اجتماعى افراد بواسطه تعلق به این گروه‌ها تبیین مى‌شود. در این گذار سرمایه‌‌هاى گذشته را نباید دور ریخت و نابود کرد اما شکلى پویاتر و نوین‌تر بایستى رشد کند. شوراها در صورت غیر ادارى آن جهت حل مسائل اجتماعى مفید هستند و به عنوان یک سرمایه‌ی اجتماعى تلقى مى‌گردد و این سرمایه‌ی اجتماعى نه فقط تابعى از تعدد شوراها و گروه‌هاى مردمى است بلکه عمق و ابعاد مثبت و منفى آن نیز مورد نظر است. اگر اعتبار و ارزش‌هاى لازمه به این گروه‌ها حاکم نباشد در جهت منفى به کار گرفته خواهند شد. همچنین بایستى از سرمایه‌‌هاى اجتماعى سنتى جامعه ایران حداکثر بهره گرفته شود. در محیط و بسترهاى ناسالم سرمایه‌ی اجتماعى شکل نمى‌گیرد. اعتماد به نظام‌هاى اقتصادى - اجتماعى وروابط خانوادگى لازمه و زیربناى شکل گیرى و تراکم سرمایه‌ی اجتماعى است. شوراها در این راستا به عنوان یک حرکت تازه، جالب و جامع است که اگر معمارى خوبى در چارچوب احزاب، گروه‌ها و سازمان‌هاى غیر دولتى داشته باشد به عنوان یک سرمایه‌ی اجتماعى با ارزش مى‌تواند مورد استفاده قرارمى گیرد (اخترمحققی، ۱۳۸۵، ۱۲۱).
۱-۵- بیان مسئله
ایده‌ی سرمایه‌ی اجتماعی بر تمام محققین و متفکرین علوم اجتماعی تأثیر گذارده است البته این مفهوم به خاطر کاربرد‌های عملی اش توجه سیاستگذاران و دیگر علاقه مندان را به خود جلب کرده است در تمامی این رشته‌ها این ایده که روابط می‌توانند در نقش یک منبع عمل کنند، به کرات از طریق زمینه‌های تجربی متفاوت مورد بررسی قرار گرفته است البته ایده اهمیت شبکه‌های اجتماعی همراه با هنجارهایی که آن‌ها را در کنار هم نگه می­دارند ایده­ جدیدی نیست. یک مثل قدیمی انگلیسی می‌گوید: «آن‌چه می‌دانید مهم نیست بلکه آن‌که می‌شناسید مهم است» بنابراین همان‌طور که عقل سلیم بر اهمیت شبکه‌ها صحه می‌گذارد، اهمیت شبکه‌ها و کلاً سرمایه‌ی‌ اجتماعی در علوم اجتماعی هم پذیرفته و تثبیت شده است.

نظریه‌ی سرمایه‌ی اجتماعی به طور ذاتی خیلی ساده است. ایده‌ی محوری آن را می‌توان در واژه‌ی «روابط» خلاصه کرد. اعضای جامعه با برقراری تماس با یکدیگر و پایدار ساختن آن‌ها قادر به همکاری با یکدیگر می‌شوند و به این طریق چیزهایی را کسب می‌کنند که به تنهایی قادر به کسب آن نمی­باشند. انسان‌ها از طریق مجموعه‌ای از شبکه‌ها به هم متصل می‌شوند و تمایل دارند که ارزش‌های مشترکی با سایر اعضای این شبکه‌ها داشته باشند (جان فیلد، ۸،۱۳۸۸).
این ایده که سرمایه‌ی­ اجتماعی منافع مشهودی را به دارندگان آن باز می‌گرداند نیز به راحتی از طریق شواهد قابل بررسی است ولی از انجا که سرمایه‌ی اجتماعی دارای کاربردهای متفاوتی بوده و بدیهی است که سطح شواهد تحقیق از منطقه­ای به منطقه­ دیگر یا از فرهنگی به فرهنگ دیگر می ­تواند متغیر باشد. بنابراین سرمایه‌ی‌ اجتماعی و ابعاد آن می‌تواند بر میزان گرایش به جرم افراد اثر منفی یا مثبت داشته باشد و از انجا که دانش ­آموزان از قشرهایی‌اند که ممکن است جامعه پذیری آن‌ها تحت تأثیر عوامل مختلف و گروه ­های رسمی یا غیر رسمی مختلفی صورت گیرد و با گروه ­های مختلفی از دوستان و… تعاملات اجتماعی داشته باشند. بنابراین مسئله این است که ابعاد مختلف سرمایه‌ی اجتماعی مثل شبکه‌های اجتماعی دانش آموزان، اعتماد اجتماعی آن‌ها و پذیرش هنجارهای اجتماعی و… چه اثری بر گرایش به جرم و بزهکاری در آن‌ها می‌شود؟ (صدیق سروستانی،۱۳۸۶، ۲۴۴)
فوکویاما^[۱] در اثری که آن را پایان نظم نامیده است به کاهش فزاینه‌ی سرمایه‌ی‌ اجتماعی در کشورهای صنعتی اشاره می‌کند واز ان به عنوان «فروپاشی بزرگ» یاد می‌کند (فوکویاما،۲۰۰۰: ۲). به نظر وی تاریخ زندگی بشر تاریخ تغییر و تحول در نظام هنجارهای اجتماعی است روند این تغییر با صنعتی شدن جوامع شدت گرفته و رد پاره‌ای از موارد چنان شتابان پیش رفته که به بوی زوال برخی از نهاد‌ها و سازمان‌های اجتماعی (مانند خانواده) برخاسته است. افزایش نرخ طلاق افزایش تعداد خانواده­های تک والدی و افزایش نرخ تولد کودکان نامشروع همه نشانه‌های محکم چنین زوالی‌اند در مورد جرم وجنایت هم تقریبا در همه‌ی کشورهای صنعتی به غیر از ژاپن شاهد افزایش نرخ انواع حرایم خشونت امیز از جمله قتل، آدم ربایی، سرقت، تجاوز در دو سه دهه اخیر پایان قرن بیستم هستیم تعدا د قتل در هر یک صدهزار نفر جمعیت در ایالات متحده در سال ۱۹۵۰تنها ۵ نفر بوده که در سال ۱۹۹۴ به ۹ نفر رسیده است نرخ جرایم علیه دارایی‌های مردم هم در سال ۱۹۶۰ حدود ۱۹۰مورد در یکصد هزار نفر جمعیت بوده که در سال ۱۹۹۵ به نزدیک ۴۵۰ مورد رسیده است دزدی خود رو در آمریکا در سال ۱۹۸۴ بیش از ۱۲۰۰ مورد در سوئد نزدیک به ۱۸۰۰ مورد در انگلستان بیش از ۱۶۰۰ مورد در المان حدود ۱۶۰۰ مورد در کانادا بیش از ۱۴۰۰ مورد در فرانسه بیش از ۸۰۰ مورد و درذ ژاپن بیش از ۲۰۰ مورد در هر یکصد هزار نفر جمعیت گزارش شده است (فوکویاما، ۲۰۰۰، ۳).
میزان قتل در امریکا حدود دو برابر فرانسه و سه برابر کشورهایی چون انگلییس آلمان سوئد و ژاپن و میزان ادم ربایی در امریکا بسیار بیش‌تر از این تعداد است آدم ربایی در ایالات متحده بیش از ۳۵ نفر در هر یکصد هزار نفر در سال است که حدود ۱۰ برابر از انگلیس و ژاپن بیشتر است آزار جسمی و سواستفاده‌ی جنسی از کودکان هم در یکی دو دهه پایانی قرن ۲۰ طبق گزارش امارهای رسمی چه در امریکا و چه سایر کشورهای صنعتی اروپای افزایش کاملا شتابانی داشته است (صدیق سروستانی ،۱۳۸۶، ۲۴۶).
۱-۶- ضرورت و اهمیت تحقیق
مردمی بودن و مردمداری مانند شمشیر دو لبه است (غفاری و رمضانی،۱۳۸۸، ۱۳۷) افراد علاوه بر آن­که می­توانند سرمایه‌ی اجتماعی خود را برای همکاری در جهت نیل به اهدافی که برای اعضای شبکه و اجتماع مفید هستند به کار برند، می­توانند آن را در جهت حصول مقاصدی که به لحاظ اجتماعی و اقتصادی مخرب هستند هم به کار گیرند. سرمایه‌ی‌ اجتماعی مخرب علاوه بر اینکه برای تحقق اهدافی که عموما نامطلوب هستند مورد استفاده قرار می‌گیرد اغلب از طریق روش های غیر قانونی از جمله «استفاده از زور یا خشونت یا فعالیت‌های غیر قانونی» تقویت می‌گردد. در مطالعه‌ای در باره‌ی دو کشور امریکای لاتین (گواتمالا وکلمبیا) مک ایوین و مرز خاطر نشان ساختند که اقلیت قابل توجهی از تمام سازمان‌های اجتماعی فقط برای اعضای خودشان منافعی تولید کرده و نسبت به دیگران اعمال خشونت نموده‌اند این سازمان‌ها شامل گروه های چریکی و مبارز، باندهای محله‌ای، باندهای مواد مخدر و گروه‌های مردمی مبارزه با جرم و بی نظمی بوده‌اند تقریباً از بین هر پنج سازمان عضویتی که بیشتر آن‌ها مرد سالار بودند یکی از آن‌ها خشونت امیز بود (غفاری و رمضانی، ۱۳۸۸، ۱۴۰).
سرمایه‌ی اجتماعی را معمولاً مجموعه‌ای از هنجارهای نظم بخش دانسته‌اند که اعضای گروهی که همکاری و تعاون بین آن‌ها وجود دارد در آن سهیم‌اند پیوند اجتماعی، اعتماد، همبستگی گروهی، پایبندی به تعهدات و همیاری جز شاخص‌های عمده­ی سرمایه‌ی‌ اجتماعی محسوب می‌شوند. به این ترتیب سرمایه‌ی‌ اجتماعی به نحوی متناظر با نظم اجتماعی است افزایش آن تقویت نظم و کاهش آن حاکی از و جود انحرافات اجتماعی، جرم وجنایت، فروپاشی خانواده، مصرف مواد مخدر، خود کشی و امثال آن است. بنابراین چنانچه سرمایه‌ی‌ اجتماعی به معنی وجود هنجارهای رفتاری مبتنی بر تشریک مساعی باشد، کج­رفتاری‌های اجتماعی نیز نشانه­ی فقدان سرمایه‌ی‌ اجتماعی است (صدیق سروستانی، ۱۳۸۷، ۲۴۵). از آنجا که پدیده‌های اجتماعی معمولاً متاثر از علل و عوامل خاص و تابع شرایطی مشخص است از این رو در این تحقیق اگر به بررسی رابطه‌ی دو متغیر مهم سرمایه‌ی‌ اجتماعی و گرایش به ارتکاب جرم پرداخته شود و نوع رابطه‌ی آن‌ها مشخص شود می‌توان به پیش بینی و کنترل پرداخت و از بسیاری از کج رفتاری‌های اجتماعی و رفتاری جلوگیری کرد و به تقویت سرمایه‌ی‌ اجتماعی در وجه مثبت آن پرداخت و از پیامدهای وجوه منفی سرمایه‌ی‌ اجتماعی پیشگیری کرد.
۱-۷- هدف تحقیق
هر پژوهش در پی رسیدن به هدف هایی است که این پژوهش نیز در پی رسیدن به هدف­های زیر است:
هدف اصلی:
- تعیین رابطه­ بین سرمایه‌ی‌ اجتماعی و میزان گرایش به ارتکاب جرم در بین دانش آموزان دبیرستانی شهر گمیشان.
هدف‌های اختصاصی:

 

1. 1. شناخت رابطه‌ی اعتماد بین گروهی دانش آموزان دبیرستانی شهر گمیشان و میزان گرایش به ارتکاب جرم در بین آن‌ها.

 

1. 1. شناخت رابطه‌ی اعتماد برون گروهی دانش آموزان دبیرستانی شهر گمیشان و میزان گرایش به ارتکاب جرم در بین آن‌ها.

 

1. 1. شناخت رابطه‌ی میزان عضویت در گروه‌ها و شبکه‌های دانش آموزان دبیرستانی شهر گمیشان و میزان گرایش به ارتکاب جرم در بین آن‌ها.

 

1. 1. شناخت رابطه‌ی میزان رعایت هنجارهای اجتماعی و فرهنگی دانش آموزان دبیرستانی شهر گمیشان و میزان گرایش به ارتکاب جرم در بین آن‌ها.

 

1. 1. شناخت رابطه‌ی میزان گرایش به رفتارهای جمعی مذهبی دانش آموزان دبیرستانی شهر گمیشان و میزان گرایش به ارتکاب جرم در بین آن‌ها.

 

1. 1. شناخت تفاوت بین دانش آموزان دختر و پسر دبیرستانی شهر گمیشان در زمینه‌ی تأثیرسرمایه‌ی اجتماعی بر میزان گرایش به ارتکاب جرم و بزهکاری در بین آن‌ها.

 

۱-۸- سئوالات پژوهش
از آنجا که هر پژوهش معمولاً با سئوالاتی همراه بوده است این پژوهش نیز در پاسخ به سئوالات زیر است که شامل سئوال‌های اصلی و فرعی تحقیق است:
سئوال اصلی:
- آیا بین میزان سرمایه‌ی‌ اجتماعی در بین دانش آموزان دبیرستانی شهر گمیشان و میزان گرایش به جرم در آن‌ها رابطه وجود دارد؟
سئوالات فرعی:

 

1. 1. آیا بین میزان اعتماد بین گروهی دانش آموزان دبیرستانی شهر گمیشان و میزان گرایش به ارتکاب جرم در آن‌ها رابطه وجود دارد؟

 

1. 1. آیا بین میزان اعتماد برون گروهی دانش آموزان دبیرستانی شهر گمیشان و میزان گرایش به ارتکاب جرم در آن‌ها رابطه وجود دارد؟

 

1. 1. آیا بین میزان عضویت در گروه‌ها وشبکه‌های دانش آموزان دبیرستانی شهر گمیشان و میزان گرایش به ارتکاب جرم در آن‌ها رابطه وجود دارد؟

 

1. 1. آیا بین میزان رعایت هنجارهای اجتماعی و فرهنگی دانش آموزان دبیرستانی شهر گمیشان و میزان گرایش به ارتکاب جرم در آن‌ها رابطه وجود دارد؟

 

1. 1. آیا بین میزان گرایش به رفتارهای جمعی مذهبی دانش آموزان دبیرستانی شهر گمیشان و میزان گرایش به ارتکاب جرم در آن‌ها رابطه وجود دارد؟

 

1. 1. آیا بین دختران و پسران دانش آموز در زمینه‌ی تأثیر سرمایه‌ی‌ اجتماعی بر میزان گرایش یه ارتکاب جرم رابطه‌ی معناداری وجود دارد؟

 

۱-۹- فرضیه های تحقیق
فرضیه اصلی:
بین میزان سرمایه‌ی اجتماعی و گرایش به ارتکاب جرم در دانش آموزان دبیرستانی شهر گمیشان رابطه وجود دارد.
فرضیه‌های فرعی:

 

1. 1. بین میزان سرمایه‌ی اجتماعی و گرایش به ارتکاب جرم در دانش آموزان دبیرستانی شهر گمیشان رابطه وجود دارد.

 

1. 1. بین میزان مشارکت اجتماعی و گرایش به ارتکاب جرم در دانش آموزان دبیرستانی شهر گمیشان رابطه وجود دارد.

 

1. بین میزان کنترل اجتماعی و گرایش به ارتکاب جرم در دانش آموزان دبیرستانی شهر گمیشان رابطه وجود دارد.